قدماءِ ما خيلى از اين بالاتر رفته‌اند ، و علم جديد نتوانسته است هنوز به كشفيّات آنها و اصل گردد . ايشان فلزّات را قابل زندگى و داراى نوعى از حيات و مرگ ميدانستند و براى آنها توليد مثل قائل بودند . روى همين اصل هم در صدد برآمدند تا فلزّات را به يكديگر مخصوصاً به طلا تبديل كنند . و اين فكر نه تنها در نزد مسلمين بوده است بلكه از قديم الأيّام از زمان افلاطون به يادگار گذارده شده است . « 1 » [ . جابر بن حيّان ، ذو النّون مصرى و أبو زكريّاى رازى ، پايه گذاران علم شيمى هستند ] نتيجه‌اى كه از اين نظريّه گرفته شد آن بود كه : شيميست ها و محقّقين در صراط تحقيق بر آمدند و پيرامون اين تجسّس ها ، اختراعات و اكتشافات بسيارى به عمل آوردند . و در اين علم مانند جابر بن حيّان معروف به صوفى كه از شاگردان حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام بود ، « 2 » و ذو النّون مصرىّ و

--> ( 1 ) آنچه امروزه بدان رسيده‌اند ، كشف ساختمان اتمى اشياء و فهميدن علّت اختلاف خواصّ عناصر با يكديگر است ، كه به جهت اختلاف تعداد الكترونها در مدار آخر و همچنين كشف امكان تبديل عناصر از راه بمباران اتمى در دستگاههاى مخصوص مىباشد . و اين كشفيّات به ما طليعهء كشفيّات بهتر و زنده ترى را نويد ميدهد . ( 2 ) ( گفتار عبد الحليم جُندى در كتاب « الإمام جعفرٌ الصّادق » دربارهء تأسيس آن حضرت علوم اسلامى را ) - مستشار عبد الحليم جندى كه از أركان مجلس أعلى للشّون الإسلاميّة در جمهورى عربى مصر است در كتاب ارزشمند خود به نام : « الإمام جعفرٌ الصّادق » طبع قاهره سنهء 1397 ، در مقدّمهء آن در ص 3 و 4 گويد : و امام جعفر صادق با استوارى و سرفرازى بر قمّه و قلّة فقه اهل بيت نبىّ عليه الصّلوة و السّلام ايستاده است . او در فقه ، امام است و حياتش براى مسلمين امام است . و مسلمانان امروزه در گنجها و ذخائر ذاتيّة خود مىجويند مصادر اصليّه‌اى را براى نهضت كه آنها مسلّم و ثابت است ؛ نه مخلوط است و نه وارد شدهء از خارج . او امام وحيدى است از اهل بيت كه امامتى براى او آماده شد كه بيش از يك سوّم قرن ادامه يافت . و در آن دوران ، مجالس او براى علم ممحّض و بدون شائبه بود بدون آنكه چشم خود را به سلطه و قدرتى كه در دست ملوك بود بدوزد . و بواسطهء اين تمحّض و فقط به علم پرداختن ، كليدهاى علم نبوىّ را تسليم امّت نمود . و پايه گذارى واضح در